Prikkelbare Darm Syndroom

PDS

Het Prikkelbare Darm Syndroom, kort PDS, is een veel voorkomende chronische darmaandoening. Er is niet bekend hoeveel mensen het precies hebben in Nederland, omdat veel mensen hun klachten niet laten onderzoeken. Wel is er een schatting gedaan; zo’n 5 tot 15% van de Nederlanders heeft last van deze aandoening. Zo heeft ook Judith hier mee te maken.

Er is nog weinig bekend over deze aandoening, terwijl erg veel mensen kampen met vervelende klachten. Met het schrijven van deze blogpost wil ik PDS extra onder de aandacht brengen. En wellicht kun je er tips opdoen om zelf minder klachten te ervaren.

Wat is het?

Wanneer je last hebt van het Prikkelbare Darm Syndroom, is er sprake van een verstoring van de functie van het maag-darmkanaal. In feite worden je darmen (vooral de dikke darm) erg geprikkeld door het eten van bepaald voedsel of een andere onderliggende oorzaak. Hierdoor ontstaan vervelende klachten, zoals buikpijn en krampen. Ook hebben mensen met PDS vaak last van diarree of juist ontstopping, gasvorming en een opgezette buik. De meest genoemde en vervelendste klacht is vaak de hevige pijn.

Diagnose

Bij het Prikkelbare Darm Syndroom heb je klachten aan het maag-darmstelstel, zonder aantoonbare onderliggende ziekte. Wel is bekend dat bij PDS de darm vaak te weinig of te veel bewegingen maakt, waardoor klachten en pijn ontstaat. Wanneer er onderzoek gedaan wordt naar de klachten en dit geen afwijkingen aan de darm aantoont, wordt de diagnose PDS gesteld. De diagnose wordt dus gesteld door middel van het uitsluiten van ziektes en afwijkingen. Het is dus een beetje een restcategorie met ook verschillende mogelijke klachten en oplossingen.

Oorzaken leefstijl

Ook over de oorzaken van het Prikkelbare Darm Syndroom is weinig bekend. Wel weten we dat de volgende dingen de klachten kunnen verergeren.

Mogelijke voedings- en leefstijl gerelateerde oorzaken zijn:

• Het eten van te weinig vezels, hierdoor wordt de ontlasting te hard of juist te zacht. Dit kan zorgen voor opstopping of diarree.
• Te weinig vocht binnenkrijgen, hierdoor kan ontstopping ontstaan.
• Te veel oplosbare vezels eten, die voorkomen in bijvoorbeeld ui, kool en knoflook. Deze producten kunnen de darm erg prikkelen als je hier gevoelig voor bent. Dit kan zorgen voor gasvorming, buikpijn en krampen.
• Te weinig beweging kan zorgen voor een slechte werking van het maag-darm stelstel, met bijvoorbeeld als gevolg ontstopping.
• Een voedselintolerantie, zoals gluten of lactose-intolerantie.

Psychische oorzaken

Mogelijke psychosociale oorzaken zijn:

• Stress en angst
• Onregelmatig leven
• Slecht slapen
• Slechte verbinding tussen de hersenen en darmen

Een andere oorzaak PDS kan zijn dat het ontstaat ten gevolge van een maagdarminfectie of bij ontstekingen door ziektes aan het maagdarmstelsel, zoals bij de ziekte van Crohn. Ook wordt er gedacht aan erfelijke aanleg als oorzaak, maar ook dit is nog niet bewezen.

Behandeling

Helaas is er nog steeds weinig bekend over PDS en dit maakt de behandeling erg moeilijk en voor bijna iedereen verschillend. De behandelingen die er zijn, zijn dan ook gericht op het verlichten van de symptomen en klachten.

Medicijn

Er is geen medicijn voor het Prikkelbare Darm Syndroom, maar je kunt wel de symptomen en klachten verlichten met behulp van medicatie. Zo kan je bijvoorbeeld diarree-remmers gebruiken om de diarree te verminderen. Medicatie die kan helpen tegen voorstopping zijn bijvoorbeeld bulkvormers, vochtbinders of Linaclotide. Ook worden er vaak pijnstillers voorgeschreven om de buikkrampen en buikpijn een beetje te verlichten.

Voeding

Het is onderhand duidelijk dat voeding voor veel mensen een grote rol speelt bij het ontstaan van PDS. Bepaalde voedingsmiddelen kunnen hun klachten verminderen of verergeren. Dit is voor iedereen verschillend, daarom volgen veel mensen onder begeleiding van een diëtist het low FODMAP dieet. Dit dieet is ontwikkeld in Australië en wordt daar ook veel toegepast. Ook in Nederland wordt dit dieet steeds bekender en veel mensen hebben hier baat mee.

Het low FODMAP dieet

FODMAPS zijn kleine moleculen die voorkomen in bepaald voedsel en niet of slecht op worden genomen in de dunne darm. Hierdoor komen ze in de dikke darm terecht en worden ze gefermenteerd door darmbacteriën. Bij dit proces komt gas vrij. Mensen met PDS kunnen hierdoor een opgeblazen gevoel of last van winderigheid krijgen. Ook wordt er meer vocht aangetrokken in de darm, door deze onverteerbare vezels. Hier kan diarree door ontstaan. Andere gevolgen zijn hevige buikpijn en buikkrampen. Gezonde mensen hebben normaal gesproken geen last van deze klachten en kunnen gewoon FODMAPS eten. 

Om deze vervelende klachten bij mensen met het Prikkelbare Darm Syndroom te voorkomen, wordt het FODMAP dieet soms aanbevolen. Bij dit dieet elimineer je alle producten in je voeding die deze moleculen bevatten. Vervolgens ga je deze producten langzaam aan, stuk voor stuk weer introduceren in je eetpatroon. Hierdoor kan je erachter komen voor welke producten jij gevoelig bent. Deze producten kan je dan in de toekomst vermijden en hierdoor zouden klachten en symptomen af kunnen nemen.

Glutenintolerantie of -sensitiviteit

Een deel van de mensen met PDS heeft coeliakie (glutonintolerantie) of glutensensitiviteit. In het eerste geval wordt de darmwand echt beschadigd. Bij sensitiviteit is dat niet het geval, maar zijn mensen gevoelig voor gluten en kan minder gluten eten helpen bij de klachten. Ook dit kun je bij een FODMAP dieet uitvinden.

Overige middelen en therapieën

• Probiotica is een grote hoeveelheid goede bacteriën die er voor kunne zorgen dat de darmwerking verbeterd wordt. Hierdoor zouden de klachten kunnen verminderen. Het is verkrijgbaar in de supermarkt in drankvorm en in tablet- of capsulevorm. De werking hiervan is nog niet bewezen. Ook vind je probiotica in gefermenteerde groenten (zuurkool, kimchi etc) en drankjes als kombucha en keffir. Let er op dat kombucha wel vrij veel suiker kan bevatten.
• Pepermuntolie kan er voor zorgen dat gladspierweefsel ontspant en zo ook in de darm. Sommige mensen hebben hier baat bij, met als gevolg vermindering van de klachten van PDS.
• Hypnotherapie kan spanning en stress verminderen. Vaak heeft dit invloed op de klachten die mensen met PDS ervaren.

Hulp

Heb jij ook vaak last van je darmen en heb je het idee dat er meer aan de hand is? Voel je niet teveel en maak gerust een afspraak bij de dokter of de diëtist om hier meer verdieping in te krijgen. Daarnaast vind je op My Foodblog tal van darmvriendelijke en glutenvrije recepten!

Literatuurlijst

Camilleri, M., & Choi, M. G. (1997). Irritable bowel syndrome. Alimentary pharmacology & therapeutics, 11(1), 3-15.

Didari, T., Mozaffari, S., Nikfar, S., & Abdollahi, M. (2015). Effectiveness of probiotics in irritable bowel syndrome: updated systematic review with meta-analysis. World journal of gastroenterology: WJG, 21(10), 3072.

Halmos, E. P., Power, V. A., Shepherd, S. J., Gibson, P. R., & Muir, J. G. (2014). A diet low in FODMAPs reduces symptoms of irritable bowel syndrome. Gastroenterology, 146(1), 67-75.

Lahiff, C., Safaie, P., Awais, A., Akbari, M., Gashin, L., Sheth, S., ... & Cheifetz, A. S. (2013). The Crohn's disease activity index (CDAI) is similarly elevated in patients with Crohn's disease and in patients with irritable bowel syndrome. Alimentary pharmacology & therapeutics, 37(8), 786-794.

MLDS. (z.d.). Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) of Spastische Darm. Geraadpleegd op 5 juni 2020, van https://www.mlds.nl/chronische-ziekten/pds-prikkelbare-darm-syndroom/

Olden, K. W. (2002). Diagnosis of irritable bowel syndrome. Gastroenterology, 122(6), 1701-1714.

Pittler, M. H., & Ernst, E. (1998). Peppermint oil for irritable bowel syndrome: a critical review and metaanalysis. The American journal of gastroenterology, 93(7), 1131-1135.

van Tilburg, M. A., Zaki, E. A., Venkatesan, T., & Boles, R. G. (2014). Irritable bowel syndrome may be associated with maternal inheritance and mitochondrial DNA control region sequence variants. Digestive diseases and sciences, 59(7), 1392-1397.

Vazquez–Roque, M. I., Camilleri, M., Smyrk, T., Murray, J. A., Marietta, E., O'Neill, J., ... & Burton, D. (2013). A controlled trial of gluten-free diet in patients with irritable bowel syndrome-diarrhea: effects on bowel frequency and intestinal function. Gastroenterology, 144(5), 903-911.

Whitehead, W. E., Palsson, O., & Jones, K. R. (2002). Systematic review of the comorbidity of irritable bowel syndrome with other disorders: what are the causes and implications?. Gastroenterology, 122(4), 1140-1156.